NGƯỜI CÓ BÀN CHÂN PHẲNG ĐANG GẶP NHỮNG THAY ĐỔI GÌ?

Bàn chân phẳng có đặc điểm gì?

Bàn chân phẳng, còn được gọi là bàn chân bẹt, là tình trạng vòm ở mặt trong lòng bàn chân thấp hơn bình thường hoặc không hiện rõ khi đứng. Ở bàn chân có cấu trúc thông thường, vòm chân tạo khoảng nâng giữa lòng bàn chân và mặt đất, đồng thời tham gia vào quá trình nâng đỡ trọng lượng, hấp thụ lực và phân bố áp lực trong mỗi bước đi.

Khi vòm bàn chân hạ thấp, diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt sàn có thể tăng lên. Mức độ thay đổi không giống nhau ở mỗi người. Có người chỉ có vòm thấp nhưng bàn chân vẫn hoạt động ổn định, trong khi một số trường hợp khác có thể xuất hiện đau, mỏi hoặc khó chịu khi đứng và vận động lâu.

Ở trẻ nhỏ, bàn chân phẳng thường liên quan đến quá trình phát triển tự nhiên. Hệ thống xương, cơ, gân và dây chằng chưa hoàn thiện khiến vòm chân chưa biểu hiện rõ. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc này có thể tiếp tục thay đổi. Vì vậy, chỉ nhìn hình dạng bàn chân không đủ để xác định trẻ có cần điều trị hay không.

Cách chịu lực của bàn chân có thể thay đổi

Vòm bàn chân không chỉ tạo hình dạng cho lòng bàn chân mà còn tham gia vào cơ chế hấp thụ và truyền lực. Khi bàn chân tiếp xúc với mặt đất, các cấu trúc quanh vòm giúp cơ thể thích nghi với lực tác động và duy trì sự ổn định khi di chuyển.

Ở người có bàn chân phẳng, đặc biệt khi vòm hạ thấp nhiều, cách tiếp nhận và truyền lực có thể thay đổi. Bàn chân có thể nghiêng vào trong khi đứng hoặc bước đi, trong khi gót chân có xu hướng lệch ra ngoài. Những thay đổi này không nhất thiết gây ra bệnh lý, nhưng nếu mức độ lớn hoặc đi kèm đau và hạn chế vận động, các cơ, gân và khớp có thể phải chịu tải nhiều hơn.

Ở trẻ, biểu hiện đôi khi là nhanh mỏi khi chạy nhảy, giảm khả năng tham gia hoạt động thể chất hoặc thường xuyên muốn nghỉ giữa chừng. Ở người trưởng thành, cảm giác nặng chân, mỏi lòng bàn chân, đau vùng vòm, gót hoặc mặt trong cổ chân có thể xuất hiện sau khi đi bộ hoặc đứng lâu.

Bàn chân phẳng không đồng nghĩa với bệnh lý

Không phải ai có bàn chân phẳng cũng gặp vấn đề về sức khỏe. Nhiều người có vòm chân thấp nhưng vẫn có thể đi bộ, chạy, chơi thể thao và thực hiện các hoạt động hằng ngày mà không đau. Trong những trường hợp này, chỉ riêng hình dạng bàn chân thường không phải lý do bắt buộc phải điều trị.

Điều cần quan tâm là khả năng hoạt động của bàn chân và sự xuất hiện của triệu chứng. Đau kéo dài, sưng vùng mặt trong cổ chân, cảm giác mỏi thường xuyên, khó vận động hoặc thay đổi dáng đi là những dấu hiệu đáng chú ý.

Đặc biệt, nếu vòm bàn chân ở người trưởng thành đột ngột hạ thấp hoặc tình trạng biến dạng tăng dần, cần xem xét những nguyên nhân như chấn thương, suy yếu gân và dây chằng hoặc các vấn đề khác của hệ cơ xương khớp.

Ảnh hưởng đến dáng đi và hệ vận động

Khi bàn chân nghiêng vào trong quá mức, lực tác động trong quá trình di chuyển có thể được phân bổ khác đi lên cổ chân, cẳng chân và đầu gối. Cơ thể có khả năng tự điều chỉnh để duy trì thăng bằng, nhưng việc bù trừ kéo dài có thể khiến một số nhóm cơ phải hoạt động nhiều hơn.

Từ đó, người bệnh có thể cảm thấy mỏi hoặc khó chịu sau những hoạt động kéo dài. Tuy nhiên, không nên mặc định bàn chân phẳng luôn dẫn đến biến dạng ở đầu gối, hông hoặc cột sống. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào cấu trúc bàn chân, sức mạnh cơ, trọng lượng cơ thể, tần suất vận động và những triệu chứng đi kèm.

Khi nào nên kiểm tra bàn chân?

Nếu bàn chân phẳng không gây đau và không ảnh hưởng đến vận động, người bệnh có thể tiếp tục theo dõi, duy trì hoạt động thể chất phù hợp và kiểm soát cân nặng. Giày dép vừa vặn, tạo cảm giác ổn định cũng có thể giúp hạn chế khó chịu trong sinh hoạt.

Ngược lại, khi xuất hiện đau dai dẳng, sưng, khó đi lại, dáng đi thay đổi hoặc hình dạng bàn chân ngày càng biến đổi, nên được đánh giá chuyên môn. Quá trình thăm khám có thể bao gồm quan sát bàn chân khi đứng, đánh giá dáng đi, kiểm tra khả năng tạo vòm khi kiễng chân và xem xét tình trạng cơ, gân, dây chằng.

Hiểu đúng về bàn chân phẳng giúp tránh điều trị không cần thiết chỉ vì hình dạng bàn chân. Quan trọng hơn việc vòm chân thấp đến đâu là bàn chân có hoạt động hiệu quả hay không và tình trạng này có thực sự ảnh hưởng đến chất lượng vận động của mỗi người.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng mua giày tốt tập đi để tránh bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.