ĐIỀU CHA MẸ CẦN BIẾT ĐỂ HỖ TRỢ TRẺ PHÁT TRIỂN BÀN CHÂN KHỎE MẠNH

Bàn chân đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng trong quá trình phát triển vận động của trẻ, từ đứng vững, đi lại đến chạy nhảy và giữ thăng bằng. Trong những năm đầu đời, cấu trúc bàn chân chưa hoàn thiện nên hình dáng lòng bàn chân có thể khá phẳng. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ nhìn vào hình dạng bàn chân để kết luận trẻ mắc bệnh. Điều đáng quan tâm hơn là bàn chân có gây đau, ảnh hưởng đến dáng đi hoặc hạn chế khả năng vận động hay không.

Bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong của bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy, khiến phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc nhiều hơn với mặt đất khi đứng. Vòm chân góp phần phân bổ lực, hấp thụ tác động và giúp cơ thể duy trì sự ổn định trong quá trình di chuyển.

Ở trẻ nhỏ, mô mềm dưới lòng bàn chân tương đối dày, trong khi hệ thống xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển. Vì vậy, bàn chân có thể trông phẳng hơn so với người trưởng thành. Theo thời gian, hình dạng và khả năng chịu lực của bàn chân tiếp tục thay đổi. Do đó, cha mẹ cần đánh giá cả chức năng vận động thay vì chỉ quan sát vòm chân.

Phân biệt bàn chân bẹt linh hoạt và bàn chân bẹt cứng

Bàn chân bẹt linh hoạt thường có vòm chân xuất hiện khi trẻ ngồi, nằm hoặc nhón gót nhưng vòm giảm rõ khi đứng chịu trọng lượng. Đây là tình trạng khá thường gặp ở trẻ và nếu không gây đau hay ảnh hưởng vận động thì nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi.

Bàn chân bẹt cứng có biểu hiện khác biệt hơn khi vòm chân vẫn không rõ ngay cả lúc bàn chân không chịu trọng lượng hoặc khi trẻ nhón gót. Tình trạng này có thể liên quan đến bất thường về xương, khớp hoặc cấu trúc bàn chân. Nếu trẻ có bàn chân cứng kèm đau, hạn chế vận động hoặc biến dạng rõ, việc kiểm tra chuyên môn là cần thiết để xác định nguyên nhân.

Những biểu hiện cha mẹ nên chú ý

Khi quan sát trẻ, cha mẹ có thể xem xét tư thế bàn chân lúc đứng, dáng đi và khả năng vận động. Một số dấu hiệu đáng lưu ý gồm phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc nhiều với nền, gót chân có xu hướng lệch ra ngoài hoặc bàn chân đổ vào trong khi chịu trọng lượng.

Bên cạnh đó, trẻ có thể xuất hiện đau lòng bàn chân, gót chân hoặc vùng cổ chân sau khi vận động. Một số trẻ nhanh mỏi, không muốn chạy nhảy, thường xuyên vấp ngã hoặc khó duy trì thăng bằng. Những biểu hiện chức năng này có ý nghĩa hơn việc chỉ nhận xét bàn chân “phẳng” bằng mắt thường.

Vận động phù hợp giúp hỗ trợ bàn chân

Duy trì hoạt động thể chất phù hợp là một phần quan trọng trong quá trình phát triển cơ – xương của trẻ. Các bài tập đơn giản như nhón gót, đứng bằng một chân, đi bằng mũi chân hoặc thực hiện động tác dùng ngón chân gắp vật nhẹ có thể hỗ trợ sức mạnh và khả năng kiểm soát bàn chân.

Cha mẹ cũng có thể cho trẻ thực hiện các hoạt động rèn luyện thăng bằng và phối hợp vận động phù hợp với lứa tuổi. Massage nhẹ lòng bàn chân và vùng cẳng chân có thể giúp thư giãn sau khi vận động, nhưng không nên xem đây là phương pháp có thể tự tạo lại vòm bàn chân.

Đi chân trần trong môi trường an toàn cũng giúp trẻ nhận biết bề mặt và tăng trải nghiệm cảm giác ở bàn chân. Tuy nhiên, cần tránh để trẻ đi chân trần trên nền quá cứng, gồ ghề hoặc trong thời gian dài nếu xuất hiện đau hay khó chịu.

Giày dép và dụng cụ hỗ trợ cần được lựa chọn hợp lý

Giày dép của trẻ nên có kích thước phù hợp, không gây chèn ép các ngón chân và tạo sự thoải mái khi vận động. Cha mẹ không nên lựa chọn sản phẩm chỉ dựa trên quảng cáo về khả năng tạo vòm hoặc điều chỉnh hoàn toàn cấu trúc bàn chân.

Trong trường hợp bàn chân bẹt đi kèm đau, mỏi hoặc mất ổn định khi vận động, dụng cụ hỗ trợ vòm có thể được cân nhắc nhằm cải thiện phân bố áp lực và tăng sự ổn định. Tuy nhiên, không phải trẻ nào có bàn chân phẳng cũng cần sử dụng. Quyết định này nên dựa trên triệu chứng và đánh giá thực tế.

Khi nào trẻ cần được kiểm tra?

Nếu trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt, không đau và vẫn chạy nhảy bình thường, cha mẹ có thể theo dõi trong quá trình phát triển. Ngược lại, trẻ nên được kiểm tra khi đau kéo dài, nhanh mỏi, hạn chế vận động, thường xuyên vấp ngã, dáng đi thay đổi, bàn chân cứng hoặc biến dạng ngày càng rõ.

Điều quan trọng là bàn chân bẹt không đồng nghĩa với bệnh lý trong mọi trường hợp. Chăm sóc đúng cách cần dựa trên độ tuổi, đặc điểm cấu trúc, triệu chứng và chức năng vận động. Đánh giá phù hợp sẽ giúp cha mẹ tránh can thiệp không cần thiết, đồng thời phát hiện sớm những trường hợp thực sự cần hỗ trợ.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày định hình chân cho bé tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.

Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.